Toetsbare normenkaders voor inkomstenkant gemeenten nu beschikbaar

Naast de uitgavenkant hebben we ook de inkomstenkant van gemeentelijke bedrijfsprocessen genormaliseerd in ons Management Control Systeem (MCS). Hiermee brengen we vrijwel het hele gemeentelijke landschap van financieel gerelateerde bedrijfsprocessen in kaart. Met deze uitbreiding is het nu ook mogelijk om dezelfde gestandaardiseerde werkwijze toe te passen op alle relevante inkomsten, met vooral aandacht voor de volledigheid van deze inkomsten. 

Door Gerrit Goud 

We breiden jaarlijks het aantal toetsbare normenkaders uit dat beschikbaar is in het Management Control Systeem van Key2Control, en recentelijk is hier dus de inkomstenkant aan toegevoegd. Dit stelt jou in staat om jullie gestandaardiseerde werkwijze binnen het MCS verder uit te breiden. Die werkwijze biedt schaalvoordelen en sluit goed aan bij gebruikers in het MCS die vooral betrokken zijn bij de inkomstenkant. 

Dankzij de toetsbare normenkaders voor de inkomstenkant kun je nu dezelfde gestandaardiseerde werkwijze toepassen op alle relevante inkomsten.

Juistheid en financiële rechtmatigheid inkomsten

Gemeenten kennen ongeveer 26 verschillende inkomstenbronnen, verdeeld over vier inkomstentypen: algemene belastingen, bestemmingsbelastingen, retributies en overige inkomsten. Hieronder vallen belastingen zoals onroerendezaakbelasting, parkeerbelasting, precariobelasting, toeristenbelasting, heffingen voor riool- en waterzorg, afvalstoffenheffing, bouwleges, leges voor burgerzaken, marktgelden, gemeentefonds, huuropbrengsten, ontvangen subsidies, bijdragen en detachering van personeel. 

Belangrijke regelgeving, zoals de Gemeentewet en belastingverordeningen, speelt een essentiële rol bij het heffen en innen van belastingen en retributies. Inkomsten uit algemene belastingen vloeien naar algemene middelen, terwijl bestemmingsbelastingen bedoeld zijn voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Bij overige inkomsten zijn verordeningen niet van toepassing, maar gaat het vooral om afgesloten overeenkomsten met derde partijen zoals huuropbrengsten, erfpacht en verkoop onroerend goed. 

Normenkaders Key2Control besteden vooral aandacht aan de volledigheid van de inkomsten

Naast de aandacht voor juistheid en financiële rechtmatigheid in de normenkaders, ligt vooral nadruk op de volledigheid van deze inkomstenbronnen. Hoe bepalen we die volledigheid? Daar komt meer bij kijken dan alleen het bepalen van de juistheid van de inkomsten. Tipje van de sluier: de volledigheid van de inkomsten bepalen we niet door een deelwaarneming of steekproef op verstuurde aanslagen of rekeningen, óók niet als je alle verstuurde aanslagen of rekeningen zou controleren.

Uiteraard besteden we aandacht aan de financiële rechtmatigheid in juistheidsaspecten, zoals de juistheid van de tarieven. Maar vooral interessant is het vraagstuk van volledigheid van de inkomsten. 

Voorbeeld volledigheid inkomsten

Precariobelasting (algemene belasting) is volgens artikel 228 van de Gemeentewet een heffing van ondernemers op objecten onder, op of boven de gemeentegrond. Belaste voorwerpen zijn onder andere kabels en leidingen, terrassen, bouwmaterialen, zonneschermen en reclameborden. Indien een ondernemer of instelling grond van de gemeente huurt voor bijvoorbeeld een terras, is geen precariobelasting verschuldigd. Een soortgelijke beperking geldt ook voor kabels van telecomnetwerken, kabeltelevisie en netwerken van nutsbedrijven. Gemeenten hebben veel vrijheid bij de inrichting van deze belasting, in het bijzonder bij de aanwijzing van het delen van de gemeente waar wordt geheven, de tariefstelling en tariefdifferentiatie. Hoe de gemeente omgaat met precariobelasting moet blijken uit de precarioverordening en die kan, vanwege de vrijheid, verschillend zijn per gemeente.

Het vraagstuk van volledigheid richt zich bij precariobelasting voornamelijk op ondernemers die geen belastingaanslag hebben ontvangen. Voor inzicht in het aantal ondernemers, kunnen gemeenten gebruikmaken van verschillende bronnen, waaronder de Kamer van Koophandel. Voor degenen die wel een aanslag hebben ontvangen, rijst de vraag of de gegevens waarop deze aanslag is gebaseerd, compleet zijn. Wellicht nemen sommige ondernemers het niet zo nauw met het verstrekken van de juiste gegevens, om de heffing zo laag mogelijk te houden. De inzet van controleurs kan hierbij behulpzaam zijn om op locatie na te gaan of de verstrekte informatie voor het opstellen van een aanslag compleet is. Welke locaties worden gecontroleerd, gebeurt doorgaans op basis van een risicoanalyse.

Het toetsbare normenkader biedt aanzienlijke voordelen voor gemeenten die streven naar kwaliteitsverbetering en efficiëntie op het gebied van interne beheersing en naleving van financiële voorschriften.

Interesse?

Heb je interesse in onze toetsbare normenkaders, wil je meer informatie ontvangen of ideeën uitwisselen over ons MCS? Neem dan zeker contact op. We delen ook graag referenties die een helder beeld schetsen van hoe onze normenkaders, in combinatie met ons MCS, waarde toevoegen aan organisaties en bijdragen aan kwaliteitsverbetering.